Блогерлердин жарнаманы жайгаштыруудагы ак ниеттүү практикасынын
негизги принциптери (мындан ары – “Негизги принциптер”) “Интернет”
маалыматтык-телекоммуникациялык тармакта жарнаманы жайылтууда КМШга
катышуучу-мамлекеттерде ыктыярдуу колдонуу үчүн блогерлердин жүрүм-турум
эрежелеринин жыйындысы болуп саналат. Бул негизги принциптер блогерлердин
КМШга катышуучу-мамлекеттерде жарнамаларды жайылтуу маселелери боюнча
өзүн-өзү жөнгө салуу актыларын кабыл алууга жана колдонууга тоскоолдук
кылбайт.
Ушул негизги принциптерге киргизилбеген практикалар акыл-эстүүлүктүн,
ак ниеттүүлүктүн жана адилеттүүлүктүн принциптерине карама-каршы келет деп
таанылышы мүмкүн эмес, анткени мындай практикалар негизги принциптерге
киргизилбеген же аларга толук ылайык келбеген себептерден болот.
Негизги принциптердин негизги максаттары болуп төмөнкүлөр эсептелет:

• келишимдерди түзүүдө жана аткарууда ак ниеттүүлүк
  принциптерине негизделген блогерлердин ишинин практикасын калыптандыруу
  жана жарнама, маркетингдик коммуникация чөйрөсүндө чарба жүргүзүүчү
  субъекттердин коммерциялык кызыкчылыктарынын тең салмактуулугун камсыз
  кылуу;
• рыноктун бардык катышуучулары тарабынан этикалык эрежелерди,
  мыйзамдуулукту жана жайылтылып жаткан маалыматка ак ниет мамилени сактоо,
  рынокто атаандаштыкты өнүктүрүү үчүн шарттарды түзүү.
• Бул негизги принциптер блогерлер жана башка кызыкдар жактар
  тарабынан өзүн-өзү жөнгө салуу актысы катары колдонулушу мүмкүн.

ТЕРМИНДЕР

Блогер учурдагы мыйзамдардын жоболорун, анын ичинде жайылтылып
жаткан мазмунду жарнама катары аныктоону жөнгө салуучу мыйзамдарды
сактоого милдеттүү.
“Интернет” маалыматтык-телекоммуникациялык тармагында жайылтылган
жарнама мүнөзүнө карата так жана бир түрдүү кабыл алынган көрсөтмөнү камтууга
тийиш.
Блогерге маалыматты алуучуга мазмунду жайгаштырууга кызыкдар адам
менен болгон байланышынын мүнөзүн көрсөтүү үчүн жеткиликтүү ыкма
сунушталат. Блогерге жарнама берүүчүнүн маалыматтарын, ошондой эле
керектөөчүлөрдүн Блогердин айткандарын кабыл алуусунун объективдүүлүгүнө
таасир эте турган башка байланыштардын (достук, жумуш, үй-бүлө ж.б.)
көрсөтүлүшү сунушталат (мисалы, “мен эң жакын досумдун бренди жөнүндө
айткым келет” же “блогер катары мага бул жакшы товар же жокпу белгисиз, бирок
аны менин тууганым жасайт, ошондуктан мен ага ишенем…” жана башкалар.).

ЧЫНЧЫЛ ЖАНА АК НИЕТ КОММУНИКАЦИЯНЫ
СЫЙЛОО ПРИНЦИПТЕРИ

• Блогерлер тараткан жарнама учурдагы мыйзамдардын бардык
  талаптарына жооп бериши керек, ак ниеттүү, ишенимдүү жана этикалуу болушу
  керек.
• Жарнама жайгаштыруудан түшкөн киреше менен блогер салык
  төлөшү керек.
• Жарнамалык контент бизнес жүгүртүү жана коммерциялык
  мамилелерде жалпы кабыл алынган адилеттүү атаандаштык принциптерине
  ылайык келиши керек.
• Керектөөчүлөрдүн чечимдерине таасир этиши мүмкүн болгон
  маанилүү факторлор керектөөчүлөр эске алышы үчүн, жарнамада керектөөчүгө
  жеткиликтүү түрдө билдирилиши керек.
• Блогердин контенти башка блогерлердин жарнамалык
  билдирүүлөрүн уруксатсыз көчүрүүгө же тууроого жол бербеши керек.
• Жарнамалык контентти түзүүдө жарнамаланган товарды башка
  өндүрүүчүлөр чыгарган же башка сатуучулар саткан жүгүртүүдөгү башка товарлар
  менен салыштырууда мыйзам тарабынан туура эмес же тыюу салынган
  нерселерден оолак болуу керек. Жарнамада салыштыруу критерийлери же
  параметрлери көрсөтүлгөндөн жана мындай салыштыруунун тууралыгын
  тастыктаган далилдер болгондон башка учурларда, “Номер биринчи”, “Мыкты”,
  “Эң ийгиликтүү” жана башка эксклюзивдүүлүктүн конструкциялары камтылууга
  тийиш эмес.
• Жарнамалык контент үчүнчү жактардын, анын ичинде
  атаандаштардын ар-намысына, кадыр-баркына жана ишкердик беделине шек
  келтирбеши керек.
• Блогер жарыялаган жарнама ишенимдүү мүнөздө болушу керек.
  Блогдо жайгаштырылган контентте анык эмес маалымат жайгаштырылганы
  аныкталган учурда Блогер мындай маалыматты жок кылуу боюнча чараларды
  көрөт.
  

ТИЙИШТҮҮ КООМДУК ПРАКТИКАНЫ СЫЙЛОО ПРИНЦИПТЕРИ

Жарнамалык контентте цензуралуу эмес лексиканы, кемсинткен
жаңсоолорду, образдарды жана/же мазактоонун башка формаларын колдонууга
жол берилбейт.

• Жарнамалык контент таасир этүү үчүн ырым-жырымдарды
  колдонбошу керек.
• Жарнамалык контент максаттуу керектөөчүнүн билимин,
  тажрыйбасын жана аналитикалык жөндөмүн эске алуу менен жайылтылышы керек,
  ошондой эле алдамчылыкка жол бербөө жана керектөөчүлөрдүн ашыкча жана
  негизсиз күтүүлөрүн жаратуу максатында социалдык, маданий, диний, этикалык
  жана лингвистикалык өзгөчөлүктөр эске алынышы керек. Керектөөчүлөр
  жалпысынан акылга сыярлык тажрыйбага, билимге жана акыл-эстүүлүккө ээ,
  акылга сыярлык деңгээлде байкоочу жана этият болушат, ал эми адистер же башка
  квалификациялуу адамдар өз иш чөйрөсүндө тиешелүү деңгээлдеги атайын
  билимге жана тажрыйбага ээ болушат.
• Балдарга багытталган контентти баалоодо алардын табигый
  ишенимдүүлүгү жана тажрыйбасыздыгы эске алынышы керек. Бул кабылдоо үчүн
  так жана түшүнүктүү маалымат берүүгө сунуш кылынат, ал эми тиешелүү
  жарнамалык контент узак болсо, анда юридикалык жактан маанилүү маалымат
  тиешелүү жарнама учурунда бир нече жолу пайда болушу мүмкүн.
• Блогердин атайын медициналык же фармацевтикалык билими жок
  болсо, дары препаратын же биологиялык активдүү кошулмаларды колдонууну
  сунуштоодон баш тартуу керек.
• Эгерде блогердин атайын финансылык же юридикалык билими жок
  болсо, каржылык кызмат көрсөтүү чөйрөсүндөгү сунуштардан баш тартуу керек.
• Жарнамаланган буюмдун, жумуштун же кызматтын баалары
  буюмдун баасын же баалуулугун реалдуу эмес кабылдоого алып келиши керек.
  Жарнамалык контент жарнамаланган продукт ар кандай үй-бүлөлүк бюджет үчүн
  жеткиликтүү экенин билдирбеши керек.
• Товар же кызмат айлана-чөйрөгө эч кандай таасир этпейт же оң гана
  таасирин тийгизет деген дооматтар (“экологиялык таза”, “экологиялык жактан
  таза”, “жашыл”, “экологиялык жактан туруктуу”) бул фактыларды тастыктаган
  маалыматсыз колдонулбашы керек.
• Жарнама адамдын жеке турмушу, анын жеке маалыматтары жөнүндө
  маалыматты ошол адамдын макулдугусуз жайылтууга тийиш эмес.
• Жарнаманы жайгаштырууда автордук жана чектеш укуктарды
  сактоо талап кылынат.
• Жарнама сатып алуучу атайын шарттардан, арзандатуулардан,
  бонустардан пайдалануу үчүн жасоого тийиш болгон бардык маалыматтарды,
  шарттарды жана иш-аракеттердин тартибин камтууга тийиш.
• Жарнама керектөөчүлөрдү атайын шарттарды, арзандатууларды,
  бонустарды алуу үчүн алардын иш-аракеттеринин тартибине карата адаштырууга
  тийиш эмес

СОЦИАЛДЫК ЖООПКЕРЧИЛИК ПРИНЦИПТЕРИ

• Жарнамалык контент социалдык жоопкерчилик принциптерин эске
  алуу менен иштелип чыгууга жана таркатылууга тийиш.
• Жарнамалык контент зордук-зомбулукту, мыйзамды бузууну же
  коомго жат жүрүм-турумду актап жаткандай таасир калтырбашы керек.